Hướng dẫn về MakerDAO và DAI

Trong bài viết này, chúng ta sẽ xem xét một giao thức được gọi là Maker (hoặc MakerDAO). Hệ thống stablecoin sáng tạo này được xây dựng trên một khái niệm gọi là thế chấp tiền điện tử. Nó loại bỏ nhu cầu phải có một kho tiền như hình thức chúng ta sẽ đề cập ở bên dưới.

Stablecoin là một thứ gì đó trung gian, kế thừa cả thị trường tài chính truyền thống và thị trường tài sản kỹ thuật số mới ra đời. Bắt chước theo tiền pháp định nhưng lại hoạt động như tiền điện tử, những token trên blockchain này đã giúp các nhà giao dịch chống lại tính “dễ bay hơi” khi đạt được các khoản lợi nhuận.

Cho đến nay, các stablecoin phổ biến nhất vẫn là các loại tiền được bảo đảm bởi tiền pháp định. Thông thường, những đồng tiền này được bảo đảm bởi USD – giá trị của chúng luôn được bảo đảm vì có một kho tiền lớn (ở đâu đó) được tích trữ và mỗi token được phát hành sẽ được ghi nhận bằng một hóa đơn tính bằng đô-la. Nói cách khác, mỗi token trị giá 1 đô-la và chúng có thể được chuyển thành tiền mặt bất kỳ lúc nào. Các stablecoin phổ biến nhất là USDT, USDC, BUSD và PAX.

huong-dan-ve-makerdao-va-dai

MakerDAO là gì?

Maker là một hệ thống được tạo trên Ethereum cho phép người dùng đúc DAI, một token theo sát giá đô-la Mỹ. Đây là một hệ thống có thể hoạt động mà không cần một đơn vị nào chịu trách nhiệm cho tất cả. Thay vào đó, những người tham gia nắm giữ token quản trị (MKR), cho họ quyền biểu quyết về những thay đổi được thực hiện đối với giao thức. Đây cũng là lý do nó được gọi là DAO (decentralized autonomous organization – tổ chức tự trị phi tập trung) – giao thức được quản lý bởi một mạng lưới phân tán gồm các bên liên quan nắm giữ các token MKR.

Trong hệ sinh thái phi tập trung này, hợp đồng thông minh và lý thuyết trò chơi cho phép DAI duy trì một giá trị tương đối ổn định. Ngoài điều đó ra thì DAI giống hệt những đồng stablecoin được đảm bảo bằng tiền pháp định khác. Bạn có thể gửi chúng cho bạn bè và gia đình, sử dụng chúng để mua hàng hóa và dịch vụ hoặc stake để khai thác lợi suất.

Tại sao DAI là stablecoin được “thế chấp bằng tiền điện tử”?

Việc thế chấp tài sản có nghĩa là bạn sẽ khóa một thứ gì đó có giá trị để đổi lấy một khoản vay. Khi bạn hoàn trả khoản vay (cộng với một khoản phí), bạn sẽ nhận lại được món hàng của mình. Lấy ví dụ về tiệm cầm đồ, bạn giao đồ trang sức (tài sản thế chấp) của mình để đổi lấy tiền mặt. Sau đó, bạn sẽ có một khoảng thời gian để chuẩn bị tiền và “chuộc” lại trang sức này bằng tiền mặt (có thể thêm một chút lãi suất).

Nếu bạn không trả lại tiền, thì tiệm cầm đồ có thể bán món đồ trang sức của bạn để bù lại khoản lỗ của họ. Bằng cách này, tài sản thế chấp mang lại cho họ một sự an toàn nhất định. Bạn có thể thấy nguyên tắc tương tự được các ngân hàng áp dụng – chẳng hạn, bạn thế chấp một chiếc xe hơi hoặc một ngôi nhà để đổi lấy một khoản vay.

Tương tự, một stablecoin được bảo đảm bởi tiền pháp định cũng đồng nghĩa với việc nó được thế chấp bằng tiền pháp định. Người dùng giao tiền mặt của họ (tài sản thế chấp) và đổi lại họ nhận được token. Họ có thể trả lại những token đó cho nhà phát hành nếu họ muốn, nhưng nếu họ không muốn, nhà phát hành vẫn phải giữ tiền mặt.

Một stablecoin được thế chấp bằng tiền điện tử như DAI – về mặt chức năng, có cách hoạt động tương tự như các loại stablecoin khác. Điểm khác biệt duy nhất là DAI được thế chấp bằng tiền điện tử và nhà phát hành nó lại là một hợp đồng thông minh. Về cốt lõi, hợp đồng này có những nội dung như phát hành X số lượng token cho mỗi Y số ETH được gửi. Và hợp đồng sẽ trả lại Z số lượng ETH khi các token được trả lại.

huong-dan-ve-makerdao-va-dai

Thế chấp vượt mức và CDP

Không khó để nhận ra thị trường tiền điện tử thường khá biến động. Giá BTC, ETH và các loại tiền điện tử khác thay đổi nhanh chóng. Các khoản nắm giữ của bạn có thể trị giá 4.000 đô la khi bạn đi ngủ và 3.000 đô la khi bạn thức dậy vào ngày hôm sau. Đối với một người cho vay, đó là một điều khá rủi ro. Với một món đồ trang sức bằng vàng, người cho vay ít nhất có thể mong đợi giá trị của món đồ vẫn tương đối ổn định. Nếu bạn không trả được khoản vay của mình, người cho vay có thể chỉ cần bán đồ trang sức của bạn để lấy lại tiền của họ.

Nếu bạn vay 400 đô-la (khóa 1 ETH trị giá 400 đô-la làm tài sản thế chấp) và giá ETH giảm xuống còn 300 đô-la, người cho vay sẽ gặp xui. Họ có thể yêu cầu bạn cung cấp cho họ thêm ETH làm tài sản thế chấp, hoặc họ có thể thanh lý nó và ăn khoản lỗ $100.

Đó là lý do tại sao MakerDAO sử dụng khái niệm thế chấp quá mức. Nghe có vẻ khó hiểu, nhưng đây là một ý tưởng đơn giản: khi một người đi vay muốn đúc stablecoin DAI, họ phải thế chấp một số tài sản lớn hơn số tiền họ muốn lấy ra. Bằng cách đó, ngay cả khi giá giảm, vị thế vẫn được bảo vệ.

Trên thực tế, người dùng khóa ether của họ (hoặc các tài sản được đảm bảo khác) trong một thứ gọi là các vị thế nợ có thế chấp (CDP). Tại thời điểm của bài viết này, người đi vay phải thế chấp tài sản ít nhất bằng 150% giá trị DAI mà họ muốn vay. Nói cách khác, nếu bạn muốn đúc 400 DAI (hãy nhớ, mỗi DAI trị giá 1 đô-la), bạn sẽ cần cung cấp tài sản thế chấp trị giá 1,5 lần giá trị đó – tức số ETH trị giá 600 đô-la, trong trường hợp này.

Người dùng có thể thế chấp nhiều hơn nếu họ muốn. Trên thực tế, đó là những gì hầu hết người dùng làm để giữ an toàn. Tuy nhiên, nếu số lượng tài sản thế chấp giảm xuống dưới 150%, họ sẽ phải chịu một khoản phí phạt khổng lồ. Cuối cùng, người dùng có nguy cơ bị thanh lý nếu họ không trả DAI của mình kèm theo lãi suất (được gọi là Phí ổn định).

Làm thế nào để giá trị của DAI được duy trì ổn định?

1 DAI = 1 USD (dao động nhiều hơn hoặc ít hơn). Tại sao lại vậy?

Đó là bởi các chính sách khuyến khích và hợp đồng thông minh. Khi DAI giảm xuống dưới mức giá cố định, hệ thống sẽ khuyến khích người dùng đóng các CDP của họ bằng cách trả nợ – cụ thể là do lãi suất được tăng lên. Điều này làm giảm tổng nguồn cung DAI, vì số tiền đã hoàn trả bị phá hủy. Nếu giá vượt quá một đô-la, điều ngược lại sẽ xảy ra: người dùng được khuyến khích mở CDP khi lãi suất giảm xuống. Điều này tạo ra DAI mới và làm tăng tổng nguồn cung.

Các trường hợp sử dụng của DAI

Như đã đề cập trước đây, bạn có thể sử dụng DAI như bất kỳ stablecoin nào – tức là bạn có thể dùng nó để giao dịch với các loại tiền điện tử khác, thanh toán mọi thứ hoặc thậm chí đốt nó để giải trí. Nếu CDP không hấp dẫn bạn, thì cũng đừng lo lắng. Tương tự như các loại tiền điện tử khác, bạn có thể mua DAI trên một sàn giao dịch tiền điện tử như Binance.

MakerDAO được cho là một trong những giao thức Tài chính phi tập trung (hoặc DeFi) được tạo ra sớm nhất. Tóm lại, DAI là một stablecoin phi tập trung và DeFi là một “hệ thống tài chính được xây dựng trên blockchain”. Về cơ bản, DeFi là như vậy.

Ngày càng có nhiều sản phẩm và dịch vụ chấp nhận DAI. Bạn có thể đã nhận thấy một số ứng dụng phi tập trung theo định hướng DeFi, đó là các nơi DAI được sử dụng. Ví dụ như PoolTogether và SushiSwap và rất nhiều các hệ thống khai thác lợi suất khác.

Tổng kết

Là một stablecoin được thế chấp bằng tiền điện tử phổ biến hàng đầu, DAI là một thử nghiệm thành công trong việc tạo ra một token có giá trị theo sát giá đô-la Mỹ. Hệ thống của DAI giúp giảm thiểu sự biến động thường thấy với các loại tiền kỹ thuật số truyền thống (tức là các loại tiền không được thế chấp bằng tiền pháp định!). DAI đã giúp ngành tiền điện tử đi một bước khỏi hệ thống tài chính truyền thống, để tới một hệ thống kỹ thuật số nguyên bản.

icons8-exercise-96